Glony na elewacji rozwijają się przede wszystkim tam, gdzie długo utrzymują się wilgoć, cień i zabrudzenia. Aby je usunąć i ograniczyć ich powrót, trzeba połączyć mycie mechaniczne z preparatem biobójczym, a następnie zastosować powłokę ograniczającą nasiąkanie. Sama woda nie dezaktywuje zarodników.
Dlaczego na elewacji pojawiają się glony?
Zarodniki glonów i grzybów są przenoszone przez wiatr, ale do rozwoju potrzebują sprzyjających warunków. Najważniejszym z nich jest wilgoć utrzymująca się na powierzchni ściany. Dlatego zielony nalot najczęściej pojawia się na elewacjach północnych i wschodnich, w miejscach zacienionych przez drzewa, krzewy lub sąsiednie budynki.
Ryzyko zwiększają także nieszczelne rynny, wadliwe obróbki blacharskie, źle osadzone parapety i woda rozbryzgowa przy cokole. Kurz oraz osady organiczne zatrzymujące się na chropowatym tynku dostarczają mikroorganizmom dodatkowych składników. Ściany położone w pobliżu lasu, zbiornika wodnego albo na terenie podmokłym wymagają częstszej kontroli.
Jak usunąć glony z elewacji?
Przed rozpoczęciem pracy sprawdź, czy tynk nie ma odspojeń, pęknięć ani luźnych fragmentów. Uszkodzone miejsca mogą wymagać naprawy, a przy wysokiej lub rozległej elewacji bezpieczniej zlecić prace ekipie z odpowiednim sprzętem.
Przygotuj podstawowe zabezpieczenia i narzędzia. Przed aplikacją preparatu kontrola powinna obejmować:
- brak deszczu i silnego wiatru w czasie pracy oraz przez okres wskazany na etykiecie środka,
- myjkę z dyszą płaską lub wachlarzową, opryskiwacz i miękką szczotkę,
- folię do osłonięcia okien, drzwi, opraw i roślinności,
- rękawice, okulary ochronne i odzież zabezpieczającą.
Następnie wykonaj pracę w takiej kolejności:
- Usuń luźny nalot. Delikatnie oczyść powierzchnię szczotką lub spłucz ją rozproszonym strumieniem wody. Nie szoruj agresywnie, ponieważ możesz naruszyć fakturę tynku.
- Wykonaj mycie wstępne. Przy myjce zacznij od najniższego skutecznego ustawienia. W praktyce często stosuje się zakres około 100–120 barów i dyszę płaską, ale ostateczne ustawienie zależy od rodzaju oraz stanu elewacji. Najpierw wykonaj próbę w mało widocznym miejscu. Nie używaj dyszy rotacyjnej bez potwierdzenia, że podłoże ją wytrzyma.
- Nanieś preparat biobójczy. Środek algicydowy lub grzybobójczy zwilża niewidoczne zarodniki i dezaktywuje mikroorganizmy, których samo mycie nie usuwa. Preparat dobierz do rodzaju tynku i stosuj dokładnie według instrukcji producenta.
- Odczekaj wymagany czas. Niektóre środki pozostawia się na powierzchni, inne trzeba po określonym czasie spłukać. Czas działania może być różny, dlatego nie skracaj go samodzielnie ani nie mieszaj preparatów.
- Spłucz i wysusz elewację. Usuń pozostałości środka oraz rozpuszczony nalot. Po wyschnięciu oceń, czy potrzebne jest powtórzenie odkażania. Dopiero wtedy napraw ubytki i przejdź do zabezpieczenia powierzchni.
Mycie pod zbyt wysokim ciśnieniem może wypłukać spoiwo, uszkodzić strukturę tynku, odsłonić warstwę zbrojącą albo wtłoczyć wodę w pęknięcia. Na dociepleniu cienkowarstwowym ostrożność jest szczególnie ważna.
Czym zabezpieczyć wyczyszczoną elewację?
Po usunięciu nalotu można zastosować hydrofobizację, farbę z dodatkami biobójczymi albo kompletne rozwiązanie systemowe. Hydrofobizacja ogranicza wchłanianie wody i przyspiesza wysychanie powierzchni, ale sama nie usuwa istniejących glonów. Z kolei farba z biocydem zapewnia ochronę powłokową, której trwałość zależy od wilgotności, ekspozycji i regularnej konserwacji.
Najważniejsza jest zgodność nowego materiału z istniejącym tynkiem i systemem ocieplenia ETICS. Nie nakładaj przypadkowej farby na stare podłoże bez sprawdzenia przyczepności, chłonności oraz paroprzepuszczalności.
| Typ powłoki | Trwałość | Paroprzepuszczalność | Główne zalety |
|---|---|---|---|
| Silikonowa | Zależna od produktu i warunków, często kilka lat | Dobra | Ogranicza nasiąkanie, ułatwia spływ wody i czyszczenie |
| Silikatowa | Zależna od podłoża i ekspozycji, często kilka lat | Bardzo dobra | Wysoka alkaliczność świeżej powłoki i dobre odprowadzanie pary |
| Akrylowa | Zależna od produktu, zwykle krótsza w wilgotnych warunkach | Zwykle niższa niż w powłokach silikatowych | Elastyczność i odporność mechaniczna |
Podane okresy nie są gwarancją, ponieważ elewacja w cieniu, przy lesie lub nieszczelnej rynnie może porosnąć szybciej. W miejscach o dużym ryzyku wybierz produkt przeznaczony do ochrony przed glonami i grzybami, a informacje o biocydach, sposobie aplikacji oraz ograniczeniach sprawdź w dokumentacji producenta.
Jak zapobiegać powrotowi glonów?
Powłoka ochronna nie zastąpi usunięcia przyczyny zawilgocenia. Po zakończeniu prac sprawdź otoczenie budynku i wprowadź proste zmiany:
- czyść rynny i kontroluj rury spustowe, aby woda nie spływała po ścianie,
- napraw nieszczelne obróbki, parapety, kapinosy i miejsca przy cokole,
- przycinaj krzewy oraz gałęzie, które zacieniają elewację lub ograniczają przepływ powietrza,
- nie kieruj zraszaczy na ściany i nie opieraj przedmiotów bezpośrednio o tynk,
- oglądaj raz w roku przede wszystkim ściany północne, wschodnie oraz okolice rynien i parapetów.
W domu z problemem kondensacji trzeba również sprawdzić wentylację. Jeśli nalot szybko wraca mimo prawidłowego czyszczenia, przyczyną może być stałe zawilgocenie przegrody, mostek termiczny albo wada odprowadzania wody. W takim przypadku sama impregnacja nie rozwiąże problemu.
Elewacja wymaga regularnej kontroli
Najtrwalszy efekt daje kolejność: usunięcie nalotu, dezynfekcja biobójcza, naprawa podłoża, hydrofobizacja lub powłoka z ochroną przed porastaniem, a następnie kontrola rynien i roślinności. Regularne oględziny pozwalają zareagować na pierwsze przebarwienia, zanim konieczne będzie ponowne mycie całej elewacji. Żaden preparat nie chroni na zawsze, szczególnie na zacienionej ścianie w wilgotnym otoczeniu.
